Τετάρτη 9 Αυγούστου 2017

Έφη: μια δασκάλα επιταχυνόμενη στο CERN

Όλοι μας έχουμε παράπονο από τον τρόπο που λειτουργούν οι δημόσιες υπηρεσίες στην Ελλάδα. Το πρόβλημα αυτής της δυσλειτουργίας είναι πολυσύνθετο, δεν περιορίζεται σε μια αιτία. Σίγουρα ένας από τους παράγοντες που δυσχεραίνουν την κατάσταση είναι μια νοσηρή νοοτροπία του στυλ "μπαίνω στο δημόσιο για να αράξω". Αυτή η νοοτροπία μπορεί να εξασθένησε στα χρόνια της κρίσης όμως έχει βαθιές ρίζες ανάμεσά μας. Σε μια χώρα όπου η εργασιακή αβεβαιότητα είναι ο κανόνας πολλοί ονειρεύονται διακαώς τη μονιμότητα του δημόσιου τομέα. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι είναι εξαιρετικοί επαγγελματίες και παράγουν θαυμάσιο έργο. Ενδεχομένως να είναι πολλοί αλλά χάνονται μέσα σε ένα ωκεανό μετριότητας...

Μια από αυτούς τους εξαιρετικούς επαγγελματίες είναι η φίλη μου η Έφη η οποία είναι διορισμένη δασκάλα σε ένα σχολείο των Χανίων. Όταν τη συνάντησα φέτος, η Έφη μου διηγήθηκε πως επιτέλους επιλέχτηκε για ένα ολιγοήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο στο CERN στην Ελβετία. Το CERN ως οργανισμός που διαχειρίζεται τον μεγαλύτερο επιταχυντή στοιχειωδών σωματιδίων στην Ευρώπη διοργανώνει σεμινάρια για να επιμορφώσει εκπαιδευτικούς πάνω στο πως μπορούν να διδάξουν στην τάξη έννοιες και πειράματα που μελετούνται στο CERN. Έτσι οι μαθητές της Έφης, παιδιά της τρίτης τάξης του δημοτικού θα έρθουν κιόλας σε επαφή με το θαυμαστό κόσμο της ύλης όπως αυτή συμπεριφέρεται σε ατομικό επίπεδο. Είμαι σίγουρος πως θα είναι συμμέτοχοι σε ένα συναρπαστικό μάθημα! Κι αν τα παιδιά αυτά μάθουν να αναζητούν πληροφορίες κι αναπτύξουν μια στοιχειώδη κριτική σκέψη τότε θα γίνουν χρήσιμοι αυριανοί πολίτες. Όπως γράφει μια άλλη φίλη, η Ίνα "η αμφισβήτηση είναι ο δρόμος της γνωσης και ο ορθολογισμός ο δρόμος της αληθειας" κι είναι χρήσιμο για όλους αν ξέρεις να διαβαίνεις αυτούς τους δρόμους.

Κάθησα και σκέφτηκα το εξής απλό: πόσο γαμάτο εκπαιδευτικό σύστημα θα είχαμε αν 20% των δασκάλων έκαναν τη δουλειά τους όπως η Έφη; Πόσο δυναμική χώρα θα είχαμε αν σε 15 χρόνια οι μαθητές δασκάλων όπως η Έφη γέμιζαν τα πανεπιστήμια; Ίσως αυτή η σκέψη να είναι ουτοπική. Ίσως πάλι μια μέρα να γίνει πραγματικότητα. Εν τω μεταξύ όταν συναντάτε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και άλλους δημόσιους υπάλληλους που κάνουν σωστά τη δουλειά τους πείτε τους ένα "μπράβο" κι "ευχαριστώ". Το έχουν ανάγκη κι εμείς τους έχουμε περισσότερο ανάγκη... 

Πέμπτη 27 Ιουλίου 2017

Διαχείριση σκουπιδιών: η τελευταία προτεραιότητα...



Ο εχθρός βρίσκεται εντός των πυλών”! Αυτό διαπίστωσαν πρόσφατα οι δημότες της Άρτας όταν ο δήμαρχος Τσιρογιάννης αυτός που πέρσι είπε το ηρωικό “ΟΧΙ” στα σκουπίδια της Λευκάδας άφησε την πόλη να μετατραπεί σε σκουπιδότοπο εξαιτίας της απεργίας των υπαλλήλων της καθαριότητας. Προφανώς τα σκουπίδια στους δρόμους ήταν απλά το κερασάκι στην τούρτα. Ήρθαν δηλαδή τα βουνά από σκουπίδια να αποκαλύψουν το γεγονός πως η παρούσα δημοτική αρχή δεν έχει σοβαρή πολιτική βούληση για τη διαχείριση των σκουπιδιών. Τα πράγματα βρίσκονται περίπου στον αυτόματο πιλότο ή καλύτερα στον πιλότο της Περιφέρειας Ηπείρου. Πριν όμως συνεχίσουμε το σχολιασμό της κατάστασης στην Άρτα ας δούμε τι γίνεται στον “εξωτικό” δήμο Βριλλησίων Αττικής.

Ο δήμος Βριλλησίων ήταν από τους λίγους δήμους της χώρας όπου δεν σχηματίστηκαν βουνά από σκουπίδια κατά την πρόσφατη απεργία. Σύμφωνα με δημοσίευμα της “Εφημερίδας των συντακτών” ο δήμαρχος Βριλλησίων ήρθε σε συμφωνία με τους εργαζόμενους στην καθαριότητα και έτσι δεν έγινε απεργία. Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι πως η δημοτική αρχή των Βριλλησίων έβαλε ως στόχο την μείωση του όγκου των σκουπιδιών και μέσα σε μια διετία πέτυχε να μειώσει τον όγκο κατά 4%. Παράλληλα έχει εγκαταστήσει ευρύ δίκτυο καφέ κάδων (για υπολείμματα τροφών) που τους επιτρέπει να θέσουν στόχο για μείωση του όγκου σκουπιδιών έως 30%. Τα δημοτικά τέλη για την καθαριότητα έχουν ήδη μειωθεί κατά 5% με προοπτική περαιτέρω μείωση για αυτούς που παράγουν λίγα απορρίμματα. Αυτό είναι εφικτό γιατί οι κάδοι στο δήμο Βριλλησίων λειτουργούν με κάρτα. Ο δήμος δηλαδή έχει την δυνατότητα να μετράει την ποσότητα των σκουπιδιών που παράγει κάθε γειτονιά και να προσαρμόζει τα τέλη σύμφωνα με την αρχή “πληρώνεις ο,τι πετάς” [1]. Για να δούμε ποια είναι η κατάσταση στην Άρτα τώρα.

Ο δήμος Άρτας διαθέτει ήδη από το δεκέμβριο του 2015 μελέτη για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών του απορριμάτων [2]. Η μελέτη αυτή προβλέπει μεταξύ άλλων χωριστή αποκομιδή διάφορων υλικών, εγκατάσταση δορυφορικών σημείων ανακύκλωσης στο δήμο Άρτας, την εισαγωγή κάδων που ανοίγουν με κάρτα και μπορούν να οδηγήσουν σε χρέωση με βάση την αρχή “πληρώνεις ο,τι πετάς” και άλλα ενδιαφέροντα. Μάλιστα η σχετική μελέτη κόστους οφέλους δείχνει πως η προτεινόμενη ολοκληρωμένη διαχείριση μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά οικονομικά οφέλη σε βάθος χρόνου. Τα οικονομικά οφέλη συνοψίζονται στον Πίνακα 1.


Πίνακας 1. Οικονομικό όφελος από την ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμάτων (πόσα σε €) [2].
Έτος
2017
2020
2025
Όφελος για το δήμο Άρτας
245.642
314.859
417.526



Γίνεται αντιληπτό πως η ολοκληρωμένη διαχείριση των απορριμάτων μπορεί να είναι εξαιρετικά επικερδής εκτός από περιβαλλοντικά ωφέλιμη. Δυστυχώς όμως η μελέτη για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών του απορριμάτων εφαρμόζεται μόνο αποσπασματικά. Για παράδειγμα δεν υπάρχει κανένας καφέ κάδος για την χωριστή συλλογή των οργανικών υπολειμμάτων ούτε και σύστημα μέτρησης του όγκου των σκουπιδιών που παράγει κάθε γειτονιά. Η σωστή διαχείριση των απορριμάτων δεν είναι προτεραιότητα της παρούσας δημοτική αρχής. Απεναντίας η πολιτική του κ. Τσιρογιάννη εξαντλείται στα “ΟΧΙ” στα σκουπίδια των άλλων και στα “εντέλλεσθε” προς τις υπηρεσίες του δήμου όταν η πόλη που διοικεί έχει γεμίσει με βουνά από σκουπίδια.

Συνεπώς αν δεν υπάρξει κάποια δραματική αλλαγή στην διοίκηση της Άρτας θα πρέπει να αναζητήσουμε έναν άλλο δήμαρχο ο οποίος έχει ως προτεραιότητα να βγάλει λεφτά από τα απορρίμματα προς όφελος των δημοτών του αναβαθμίζοντας ταυτόχρονα την ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος. Στην πρόσφατη απεργία των εργαζομένων καθαριότητας στους δήμους, ορισμένοι δήμοι κρατήθηκαν καθαροί. Προφανώς δεν ήταν τυχαίο...


Πηγές
[1] Γιατίτα Βριλήσσια δεν είχαν ούτε μια μέρα«βουνά» σκουπιδιών”, της Χαράς Τζαναβάρα. Εφημερίδα των συντακτών, 30.06.2017
[2] Τοπικό σχέδιο διαχείρισης αστικών στερεών αποβλήτων δήμου Αρταίων, Δεκέμβρης 2015.


Νικόλας Σπανουδάκης


Δευτέρα 26 Ιουνίου 2017

Γράμμα από τη Σουηδία: Πίνω και δεν οδηγώ

Ήταν χειμώνας. Η θερμοκρασία είχε πέσει λίγο κάτω από το μηδέν και ήμασταν σε μια μικρή σουηδική πόλη που έχει όλες κι όλες 2 παμπ.
- Πήτερ, ας πάρουμε το αυτοκίνητο για να πάμε στη παμπ, είπα.
- Α, δεν γίνεται εφόσον θα πιούμε μπύρες.
Κάπως έτσι τελείωσε απότομα το σχέδιό μου να πάρουμε το αυτοκίνητο για να γλιτώσουμε το κρύο. Για τον Σουηδό φίλο μου Πήτερ αλκοόλ και οδήγηση είναι δυο πράγματα ασυμβίβαστα. Αποδεχόμενος λοιπόν αυτή την αντίληψη περπάτησα ανάμεσα στα χιόνια μέχρι να φτάσω στην παμπ που απείχε περίπου 2 χιλιόμετρα γιατί ο Πήτερ είχε δίκαιο.
Μετά από καιρό θυμήθηκα αυτή τη σκηνή και προσπάθησα να τη μεταφέρω στην Ελλάδα. Αυτή τη φορά ο Πήτερ θα ήμουν εγώ και φαντάστηκα τις αντιδράσεις ορισμένων φίλων μου. Στο μυαλό μου ήρθαν ατάκες του στυλ “αυτά που έμαθες στη Σουηδία να τα ξεχάσεις, εδώ είναι Ελλάδα”, “ο Νικόλας έγινε Ευρωπαίος (δηλαδή μάλλον σταμάτησε να είναι Έλληνας!)” ή απλά ένα περιπαιχτικό χαμόγελο που θα μπορούσε να μεταφράστεί ως “τη βλακεία πέταξε ο Νικόλας”. Κι αν σας φαίνονται αυτά αποκυήματα της φαντασίας μου, αρκούμαι να σας ενημερώσω πως αυτές ήταν περίπου οι απαντήσεις που εισέπρατα από φίλους όταν το 2008 γυρνώντας από το εράσμους στην Ιταλία τους έλεγα ότι δεν πρέπει να καπνίζουν σε κλειστούς δημόσιους χώρους. Ποιο είναι όμως το κόστος αυτής της νοοτροπίας σε ο,τι αφορά την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ;  
Στην Εικόνα 1 βλέπουμε πως το 2014 τα θανατηφόρα δυστυχήματα ήταν σχεδόν τριπλάσια στην Ελλάδα (Greece)  σε σύγκριση με τη Σουηδία (Sweden). Ασφαλώς θα ήταν εσφαλμένο να αποδώσουμε αυτή τη διαφορά αποκλειστικά στη συμπεριφορά των οδηγών σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ. Προφανώς ο αυξημένος αριθμός θανατηφόρων ατυχημάτων οφείλεται εν μέρει στην κακή κατασκευή δρόμων, ελλειπή αστυνόμευση κι άλλα. Εγώ όμως θα εστιάσω στον ανθρώπινο παράγοντα και στα πρότυπα που επικρατούν στις δυο κοινωνίες.  
Εικόνα 1: Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκων (2014) [1].

Πάρτε ως παράδειγμα το μακαρίτη τραγουδιστή Παντελίδη. Ίνδαλμα για πολλούς, με λεφτά πολλά, αμάξι τεράστιο και συμπεριφορά “πιάνω το τιμόνι κι ας είμαι μεθυσμένος”. Τα αποτελέσματα γνωστά… Αντίθετα η πρώην Σουηδή υπουργός Aida Hadzialic παραιτήθηκε πέρσι από το αξίωμά της επειδή σε αλκοτέστ που της έγινε “ο έλεγχος έδειξε ότι είχε επίπεδο αλκοόλ 0,2 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος, μόλις στο επίπεδο όπου θεωρείται ως αδίκημα στη Σουηδία”[2]. Αυτή λοιπόν διαφορά ηθών ίσως δίνει μια μερική εξήγηση στη διαφορά Σουηδίας κι Ελλάδας που βλέπουμε στην Εικόνα 1. Και τι να κάνουμε λοιπόν;
Πολλοί από εμάς απολαμβάνουμε να συνοδεύουμε το φαγητό μας ή άλλες πτυχές της ζωής μας με κρασί ή μπύρα. Ωστόσο είναι έκδηλο ότι πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι αλκοόλ κι οδήγηση είναι όντως δύο πράγματα ασυμβίβαστα. Γι’ αυτό σας προτείνω κάτι απλό: την επόμενη φορά που θα βγείτε έξω φροντίστε κάποιος από την παρέα σας να είναι “στεγνός” από αλκοόλ ώστε να οδηγήσει τους υπόλοιπους στα σπίτια τους με ασφάλεια. Αυτή η πρακτική πρέπει να γίνει κανόνας αν θέλουμε κάποτε να σταματήσουμε να πληρώνουμε το δυσβάσταχτο φόρο του αίματος που βάφει την άσφαλτο κόκκινη... Τι λέτε;

Πηγές:
[1] Number of road traffic accident fatalities per million inhabitants, 2014. Eurostat, τελευταία επίσκεψη 25/6/2017.




Πέμπτη 8 Ιουνίου 2017

Golden Dawn: (my) personal affair (video)

The Greek neonazi party "Golden Dawn" (hereafter GD) became part of the greek public reality after its success to elect 18 members of the parlament (representing approximately the 7% of the electorate) in the elections of 2012. Despite its clearly neonazi origin, it succeeded in marketing itself as a nationalist part which came to defend the "betrayed" Greeks from their governments. This narrative found supporters in a part of the society which has been intensively hit by the financial crisis and would seek solution for its problems anywhere. Others were charmed by the nationalist rhetorics and thought that GD would protect them against globalization, a process that looked always as a threat in their eyes. As I look around Europe, I find similar phenomena in different european countries which tend to form a trend as they have some common characteristics. Of course, it's risky to generalize. In each country there are some "local" reason which boosted the far-right wing parties to the centre of politics. However it's interesting to observe this pan-european phenomenon.

I was always to curious to understand why more and more people all around Europe choose to vote far-right wing parties. This continent was completely destroyed by arrogant nationalisms some 70 years ago but this seems to mean nothing for a large amount of people. My curiosity was even fed by a personal affair: one of my cousins votes for GD. Therefore, it became very interesting for me to see how people like my cousin think and act.

An answer to my curiosity was given by the documentary "Golden Dawn: a personal affair" created by the journalist Angelique Kourounis (watch it at the end of this post). Although this documentary it's not impartial (actually the creator never claims to be impartial), the documentary gives a good description of the profile of the average GD voter. However it is much more interesting to observe the opinions that the active members of the party express. In GD you can find: deniers of the Jewish Holocaust, homophobics, racism mixed with islamophobia, women (!) phallocrats and lots of love and nostalgia for the dictatorship of the colonels (1967-1974). This is accompanied by strong doses of violence by the active GD squads. Does this sound familiar to you?

What would be the reply to this far-right trend? This is difficult to answer and I don't feel like have a good solution. However as long as this trend is partly expression of euroskepticism, it becomes clear there must be a struggle for a better European Union (EU). The EU has to become an inclusive institution which is closer and accountable to its people rather than the multinational companies. And this EU will never become reality unless we fight for it. It is duty of us who call ourselves Europeans to make an EU which protects and supports the weak, making the far-right parties seem like an obsolete, unattractive choice. Is it a bet we are going to win or shall we let the fear sped by these parties to conquer our lives?



Here you can watch the documentary in english (please activate the english subtitles)




While here you can watch it in french with french, spanish or catalan subtitles (please activate them)

Παρασκευή 2 Ιουνίου 2017

Χρυσή Αυγή: (η δική μου) προσωπική υπόθεση (βίντεο)

Η Χρυσή Αυγή (Χ.Α) μπήκε στις ζωές μας το 2012 ταυτόχρονα με την είσοδό της στη Βουλή των Ελλήνων. Παρόλο που μέχρι τότε η Χ.Α ήταν μια οργάνωση περιθωριακή κατόρθωσε αργά και μεθοδικά να αναδειχτεί σε τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη. Η συνέχεια είναι γνωστή. Τραμπουκισμοί εντός κι εκτός κοινοβουλίου, λεκτική βία και ρητορική μίσους. Κι όμως η Χ.Α στα μάτια πολλών Ελλήνων φαντάζει ως η μοναδική λύση στην κρίση καθώς οι “εθνικιστές” της Χ.Α είναι οι μόνοι που νοιάζονται για την πατρίδα… Το νεοναζιστικό παρελθόν της της Χ.Α μοιάζει κάτι εντελώς επουσιώδες στα μάτια ορισμένων. Παρόλα αυτά είχα πάντα την απορία: “Πώς είναι δυνατόν περσόνες όπως ο Μιχαλολιάκος κι ο Παππάς, άτομα που χαιρετούν περίφανα την ναζιστική σβάστιγγα να θεωρούνται εθνικιστές τη στιγμή που οι Ναζί κατάστρεψαν ολοσχερώς χωριά όπως το Κομμένο, τα Καλάβρυτα κι ισοπέδωσαν την υπόλοιπη Ελλάδα;” Πώς γίνεται να συμβαίνει αυτό; Τι φταίει; Είναι αμάθεια, εθελοτυφλία, αδιαφορία, έλλειψη κριτικής σκέψης;
Τα προηγούμενα ερωτήματα αποχτούν ξεχωριστή χροιά όταν κάποιος από την οικογένειά σου είναι ψηφοφόρος της Χρυσής Αυγής. Ο ξάδερφός μου ο Γιώργος (ας τον ονομάσουμε έτσι για τις ανάγκες του άρθρου) κατάφερε να κάνει την Χ.Α μια προσωπική υπόθεση για μένα. Πλέον η Χ.Α δεν ήταν ένα φαινόμενο που μπορούσα να αγνοήσω. Ήταν κομμάτι της οικογένειάς μου κι ένοιωθα τουλάχιστον την ανάγκη να το κατανοήσω. Ωστόσο η όποια ιστορική γνώση διαθέτω με εμποδίζει να αντιμετωπίσω τους νεοναζί της Χ.Α με ματιά αποστασιοποιημένη. Έτσι λοιπόν έπρεπε να υιοθετήσω μια διαφορετική αφετηρία. Ο ξαδερφός μου ο Γιώργος πιστεύει πως έχουμε υποστεί πλύση εγκεφάλου από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ως προς το ποιόν της Χ.Α. Υιοθετώντας την πεποίθησή του, ως δική μου υπόθεση εργασίας, άρχισα να βλέπω το ντοκυμαντέρ της Αντζελίκ Κουρούνις “Χρυσή Αυγή: Προσωπική υπόθεση”.
Αν και το νοκυμαντέρ είναι εμφανώς διαποτισμένο από τις αντιλήψεις, ιδεοληψίες κι εμμονές της δημιουργού, παρουσιάζει εύστοχα το πως γιγαντώθηκε η Χ.Α και το πως σκέφτονται τα στελέχη της, άτομα της διπλανής μας πόρτας. Είναι εμφανές στο ντοκυμαντέρ το πως η Χ.Α εκμεταλλεύτηκε την ανέχεια στην οποία ωθήθηκε μεγάλη μερίδα του ελληνικού πληθυσμού στα χρόνια της κρίσης. Δεδομένης της απουσίας οποιασδήποτε κρατικής πρόνοιας οι περιθωριοποιημένοι ψηφοφόροι αποτελούν την ιδανική πελατεία για την Χ.Α, η οποία κεφαλαιοποίησε την ανέχεια στην οποία έχουν περιέλθει μέσω των συσσιτίων “μόνο για Έλληνες”. Είσαι εξαθλιωμένος Έλληνας ψηφοφόρος που δε νοιάζει για το τι πρεσβεύει η Χ.Α; Τότε έχουν τον τρόπο να σε κάνουν πελάτη τους!
Ωστόσο μεγαλύτερη εντύπωση (αλλά όχι κι έκπληξη) προκαλούν οι πεποιθήσεις των μελών της Χ.Α. Βλέποντας το ντοκυμαντέρ συνειδητοποιεί κάποιος τι “μπουμπούκια” ανθίζουν στο χρυσαυγίτικο μπαχτσέ.  Αμφισβητίες του Ολοκαυτώματος των Εβραίων “Αν έγινε, δεν το κάναμε εμείς, αφορά τους Γερμανούς”, ομοφοβία, ρατσισμός “γιατί ο Πακιστανός να έρθει στην Ελλάδα να μου αλλάξει το χρώμα”, φαλλοκρατικές αντιλήψεις εκφρασμένες από γυναίκα “η γυναίκα να μην δουλεύει όσο έχει παιδιά”. Και βέβαια μια ιδιαίτερη εκτίμηση προς τη χούντα των συνταγματαρχών “η χούντα έδωσε δουλειά στον κόσμο”, “κοιμόμασταν με τις πόρτες ανοιχτές, κανέναν δε πείραξε η χούντα”, “η εξορία που έκανε ο (Μίκης) Θεοδοδωράκης ήταν να πίνει καφέ σε ένα χωριό”. Τι να πουν κι αυτοί που βασανίστηκαν στη Μακρόνησο, στη Γυάρο και στο ΕΑΤ-ΕΣΑ!       
Είναι προφανές πως η ψήφος στη Χ.Α είναι μια ευθεία βολή προς τη δημοκρατία. Η παραπαίουσα δημοκρατία που έχουμε από το 1975 είναι ίσως ο,τι καλύτερο έχει συμβεί στη χώρα μας στη σύγχρονη ιστορία της. Η γενιά μου είχε πάντα τη δημοκρατία ως δεδομένη ενώ χρειάζεται συνεχή προάσπιση κι αγώνα για την ισχυροποίηση των δημοκρατικών θεσμών που διαθέτουμε. Ίσως ένα πρώτο βήμα είναι η παραδοχή πως η ψήφος στην Χ.Α είναι μη ανεκτή γιατί πολύ απλά οι νεοναζί της Χ.Α είναι εχθροί της δημοκρατίας.

Δείτε εδώ το ντοκυμαντέρ "Χρυσή Αυγή: Προσωπική υπόθεση"




Έξτρα με ιδιαίτερες φιλοφρονήσεις για τη χούντα:

Πέμπτη 18 Μαΐου 2017

Έξυπνα δίκτυα, ΑΠΕ και ενεργειακοί συνεταιρισμοί


Τελικά ξημέρωσε η μέρα που μάθαμε πως το δίκτυο διανομής ηλεκτρικού ρεύματος που διαχειρίζεται ο ΔΕΔΔΗΕ (παλιά ΔΕΗ) είναι κορεσμένο στην Άρτα. Η είδηση τράβηξε το φως της δημοσιότητας γιατί αυτός ο κορεσμός εμποδίζει τους αγρότες να εκμεταλλευτούν τα φωτοβολταϊκά στοιχεία για ιδιοκατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος και καθότι είναι οργανωμένοι σε συλλόγους άρχισαν να πιέζουν προς επίλυση του θέματος. Ας πιάσουμε όμως το θέμα από την αρχή. Γιατί άραγε υπάρχει πρόβλημα;
Όταν η ΔΕΗ άρχισε να αναπτύσσει το δίκτυο διανομής ρεύματος στις αρχές του δεύτερου μισού του προηγούμενου αιώνα, η φιλοσοφία της αρχιτεκτονικής του δικτύου ήταν πολύ διαφορετική απ’ ότι σήμερα: το δίκτυο αναπτύχθηκε για να διανέμει ηλεκτρικό ρεύμα από τις μονάδες της ΔΕΗ προς τους χιλιάδες κι αργότερα εκατομμύρια καταναλωτές. Η μεταφορά αυτή ήταν μιας κατεύθυνσης, δηλαδή ποτέ οι καταναλωτές δεν είχαν τη δυνατότητα να παράγουν και να πουλήσουν ρεύμα στη ΔΕΗ ή να το καταναλώσουν οι ίδιοι. Αυτή η εικόνα άρχισε να αλλάζει περίπου από το 2000 με την σταδιακή εισαγωγή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στη ζωή μας. Οι ΑΠΕ έφεραν μια ουσιαστική αλλαγή στη ζωή μας. Πλέον καθένας από εμάς μπορεί να είναι παραγωγός ενέργειας. Αυτή όμως η αλλαγή προσκρούει σε ένα δίκτυο η αρχιτεκτονική του οποίου δεν είναι συμβατή με τις ΑΠΕ. Κι αν προσθέσουμε στην εξίσωση πως η ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ελλάδα ήταν άναρχη τότε δημιουργείται πρόβλημα: το δίκτυο που κατασκευάστηκε όταν δεν ξέραμε τι σημαίνουν οι ΑΠΕ, καλείται να εξυπηρετήσει πληθώρα αυτών. Ποια λοιπόν θα μπορούσε να είναι η λύση;
Εδώ και χρόνια η παγκόσμια τάση στις αναπτυγμένες οικονομίες είναι η κατασκευή των λεγόμενων “έξυπνων δικτύων”. Αυτά δεν είναι κάτι άλλο από αποκεντρωμένα δίκτυα διανομής ρεύματος που έχουν την δυνατότητα να διαχειριστούν την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από πολλαπλούς παραγωγούς, να δώσουν προτεραιότητα στο δίκτυο σε μια συγκεκριμένη μορφή παραγωγής ενέργειας και να διοχετεύσουν ανάλογα ποσά φορτίου που προσαρμόζονται στις αυξομειώσεις της ζήτησης. Ήδη ο ΔΕΔΔΗΕ έχει αρχίσει να επενδύει στην ανάπτυξη τέτοιων δικτύων αλλά οι εξελίξεις τρέχουν πιο γρήγορα από αυτόν και προφανώς η Άρτα δεν βρίσκεται στις προτεραιότητές του… Συνεπώς ένας μοχλός πίεσης φαίνεται πως είναι απαραίτητος.
Οι ενεργειακοί συνεταιρισμοί ίσως είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία (πίεσης) για τους “μικρούς” παραγωγούς ενέργειας, ύστερα από τη επικείμενη θέσπιση σχετικής νομοθεσίας, γιατί θα επιτρέπουν σε ιδιώτες αλλά και σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης να συνεταιριστούν για την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικού ρεύματος. Προφανώς εδώ έγκειται η ευκαιρία για τους αγρότες να αποκομίσουν σημαντικά κέρδη αν κι εφόσον μπουν στη διαδικασία για να δημιουργήσουν ένα λειτουργικό επιχειρηματικό σχέδιο, ελκυστικό προς τους καταναλωτές. Διότι σίγουρα υπάρχουν καταναλωτές που προτιμούν να έχουν ρεύμα από τις ΑΠΕ παρά από το βρώμικο λιγνίτη. Όσο κι αν ακούγεται εξωτικό αυτό που προτείνω, δεν είναι. Στην Καρδίτσα ήδη από το 2010 λειτουργεί η “Ενεργειακή Συνεταιριστική Εταιρία Καρδίτσας” με την νομική μορφή αστικού συνεταιρισμού και σπουδαία αποτελέσματα. Ίσως να μην είναι τυχαίο που στην Καρδίτσα το δίκτυο διανομής ρεύματος δεν έχει κορεστεί… Ποιος ξέρει;
Κλείνοντας, θα ήθελα να παρακινήσω αυτούς που διάβασαν αυτό το άρθρο να ψάξουν για τα έξυπνα δίκτυα (smart grids), τις ΑΠΕ και τους ενεργειακούς συνεταιρισμούς. Όταν κάποιοι συνδυάσουν αυτά τα τρία στοιχεία τότε θα δούμε θαυμάσια αποτελέσματα!

Νικόλας Σπανουδάκης   

Σάββατο 29 Απριλίου 2017

I vote for Macron (even if I can't)

The night of the 22th of april 2017 came with a surprise for those who have been watchnig the french elections. Emanuel Macron and Marie LePen were the candidates who took the ticket for the second round of the presidential elections, leaving the candidates who had the support of the traditional parties out of the game. For me, there has been a second surprise too. Most of the Macron's opponents gave him their support for the second round. This wasn't because they suddenly became his allies but rather because they recognized that LePen would be a far worse president for France. This kind of support is understandable. However one presidential candidate, Melanchon, chose to send a message to his voters which sounded like "vote whoever you like". Under normal circumstances this would be reasonable. Indeed, I asked one french friend of mine and his interpretation of Melanchon's message was "pick the one you want, cause they're both crap and there's no one more worth than the other".  I asked also another of his supporters if she is going to vote in the second round and she replied "no because they are both stupid". But is it valid to present both Macron and LePen as equally stupid candidates? Is there absolutely no difference between them? I would say no.

I am not aware of the french presidential candidates' programmes or my knowledge is rather superficial. Therefore I cannot judge them for their differences. Fortunately I do know that Macron is pro European Union (EU) while LePen is against it, even questioning whether France should be member of the EU. Taking this into consideration I will examine one of my friend's arguments, putting it in global context. My friend thinks: "I heard of my own ears people say "I'll vote macron because I want to travel easily in Europe"... But who cares about privileged people's difficulties in travelling across Europe when it comes to change the fate of 9 million of poor people in the country". Nice. Let’s assume that travelling easily around Europe is not of importance and Macron doesn't really care about the 9 million of poor people as he is blamed to be neoliberal. How then these 9 million poor people would be better protected? Within EU or out of it?  

In the EU there is an ongoing discussion about the establishment of the “minimum basic income” that is to say a welfare policy which guarantees a minimum income for those who are below the threshold of poverty. This discussion will take years until it becomes common european policy. But does anybody believes that this policy will ever arrive in the UK after Brexit? Will the British poor ever enjoy a minimum basic income? I rather doubt it. Consequently it is maybe safer for the French poor in the EU rather out of. It is more sound to vote for Macron who wants to bring the european project forward than LePen who wants to abandon it.
All this being said, I don’t want to present Macron as the ideal French president, neither have I elaborated in this post a number of reasons for which I would never vote for LePen.  
Next sunday, the 7th of may 2017, I vote for Macron (even if I can’t) with good conscience. Actually I vote for France in a better EU!