Πως με πήρε “το Ποτάμι”...

Πριν λίγους μήνες μπήκε στην πολιτική ζωή της Ελλάδας “το Ποτάμι” ένα καινούριο κόμμα γύρω από το οποίο έχει γίνει πολύς ντόρος. Σε αυτό το άρθρο δεν πρόκειται να υπερασπιστώ την ύπαρξη αυτού του κόμματος. Ο χρόνος θα δείξει αν θα έχει διάρκεια για να προσφέρει στη χώρα ή αν χαθεί σαν ένα πυροτέχνημα. Διαβάζοντας όμως τις θέσεις του ανακάλυψα μία η οποία με κέρδισε και με έπεισε να το ψηφίσω τουλάχιστον στις ευρωεκλογές. Την παραθέτω αυτούσια: “Είμαστε υπέρ του πλήρους διαχωρισμού Εκκλησίας και κράτους. Έτσι η Εκκλησία αποκτά την αυτονομία της και η Πολιτεία αποδεσμεύεται από περιορισμούς που δεν έχουν θέση σε ένα σύγχρονο κράτος.”

Είναι αλήθεια πως η Ελλάδα μοιάζει μάλλον με θεοκρατικό κράτος. Η σχέση του κράτους με την Εκκλησία είναι τόσο στενή που έχει δώσει καταχρηστικά το δικαίωμα σε θρησκευτικούς ηγέτες να εκφέρουν γνώμη για κοσμικά ζητήματα και να κάνουν παρεμβάσεις αμιγώς πολιτικές. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τις λαοσυνάξεις που διοργάνωνε ο τέως Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος εναντίον της μη αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες; Πρόσφατη είναι επίσης η ομοφοβική διαμαρτυρία του μητροπολίτη Πειραιά ενάντια στην επέκταση του συμφώνου συμβίωσης στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια, αφού ήδη η χώρα μας είχε καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για ελλιπή συμμόρφωση προς το ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Η δύναμη της Εκκλησίας είναι τέτοια που οι πολιτικοί μας αδύναμοι να αντιταχθούν σε αυτή, φοβούμενοι το πολιτικό κόστος, οδηγούνται σε τραγικές αποφάσεις. Έτσι μπροστά στην ανάγκη να συρρικνωθεί το κράτος είδαμε την κυβέρνηση να θεωρεί πλεονάζοντες και τελικά να απολύει γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς αλλά όχι κληρικούς.  Ο συμβολισμός που κρύβει αυτό το γεγονός είναι ανησυχητικός. Η ελληνική κοινωνία ανέχεται τις απολύσεις αυτών που προστατεύουν τη δημόσια υγεία και αυτών που μεταλαμπαδεύουν τη γνώση ενώ ταυτόχρονα διατηρεί στο απυρόβλητο αυτούς που κουνούν το θυμιατήρι! Τι μέλλον μπορεί να έχει μια τέτοια κοινωνία;

Ασφαλώς ο διαχωρισμός κράτους - Εκκλησίας είναι ένα πολυσχιδές ζήτημα που δεν μπορεί να εξαντληθεί σε ένα άρθρο. Πρέπει όμως να αντιληφθούμε πως αν θέλουμε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, η ανάγκη να το απελευθερώσουμε από τις εκκλησιαστικές επιταγές είναι επιτακτική. Επιπλέον το θρησκευτικό αίσθημα του καθενός όπως αυτό εκπορεύεται από κάθε εκκλησία είναι σεβαστό αλλά δε θα πρέπει να υπεισέρχεται στη διαχείριση των κοσμικών προβλημάτων. Προφανώς χρειαζόμαστε μια ορθολογικότερη προσέγγιση στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που αφορούν το δημόσιο βίο.  Αξίζει να το προσπαθήσουμε!

Μιλήστε επιτέλους!

Παρακολουθώ καθημερινά τον τοπικό τύπο της Άρτας, κυρίως τον ηλεκτρονικό, και έχω να κάνω μια θλιβερή παρατήρηση. Οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι που έχουν να μας προτείνουν κάτι συγκεκριμένο μετριούνται στα δάκτυλα ενός χεριού! Κάνοντας μια πρόχειρη αναδρομή στις δημοσιεύσεις που αναφέρονται σε ανθρώπους που ζητούν την ψήφο μας, ξεχωρίζω μόνο τρεις παρεμβάσεις που αναφέρονται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και την αγροτική παραγωγή, την Παιδεία, τον περιορισμό της εκπεμπόμενης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στο μέτρο του δυνατού.

Γεγονός είναι πως οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι για την Άρτα από όλες τις παρατάξεις που θα συμμετέχουν στις εκλογές ανέρχονται σε πάνω από 150. Πέρα από τις εξαιρέσεις που ανέφερα στην προηγούμενη παράγραφο ή ελάχιστες άλλες που μου διαφεύγουν, η συντριπτική πλειοψηφία έχουν την αξίωση να ψηφιστούν χωρίς να καταθέτουν το προσωπικό τους στίγμα με προτάσεις έτσι ώστε να τους προτιμήσουμε και να τους κρίνουμε σε βάθος χρόνου. Βέβαια συχνά εμφανίζονται άρθρα τελείως γενικόλογα, με δηλώσεις που έχουν ειπωθεί και στο παρελθόν και θα ειπωθούν στο μέλλον, άρθρα άνευ ουσίας που στοχεύουν να τραβήξουν μόνο τα φώτα τις δημοσιότητας. Τέλος υπάρχουν και υποψήφιοι που στις συνεντεύξεις τους στην “ΗΧΩ της Άρτας” δηλώνουν: “Έχω πολλές προτάσεις για την λειτουργία ή αν θέλετε βελτίωση της λειτουργίας του Δήμου, δεν είναι όμως επί του παρόντος να τις αναλύσω”. Συγγνώμη αλλά πότε θα καταθέσουν οι κύριοι αυτοί τις προτάσεις τους στο δημόσιο διάλογο; Μετά θάνατον;

Ωστόσο αν μπορούμε να παραδεχτούμε πως είναι χρήσιμο να ψηφίσουμε τους πιο άξιους σε αυτές τις εκλογές για να πάει μπροστά ο τόπος, τότε όσοι θεωρούν τον εαυτό τους άξιο για μια θέση αιρετού θα πρέπει να εκθέσουν δημόσια τις απόψεις τους πριν από τις εκλογές για τα θέματα στα οποία θα ήθελαν να δραστηριοποιηθούν όντας σε περίπτωση που εκλεγούν. Μόνο έτσι θα προσελκύσουν τους λιγοστούς ψηφοφόρους που ΔΕΝ θέλουν να δώσουν μια πελατειάκη ψήφο.

Μιλήστε επιτέλους, κύριοι και κυρίες!

Δημοσιεύτηκε στην τοπική εφημερίδα "ΗΧΩ της Άρτας"

στις 26/4/2014

A questo punto

A questo punto smetti
dice l'ombra.
T'ho accompagnato in guerra e in pace e anche
nell'intermedio,
sono stata per te l'esaltazione e il tedio,
t'ho insufflato virtù che non possiedi,
vizi che non avevi. Se ora mi stacco
da te non avrai pena, sarai lieve
più delle foglie, mobile come il vento.
Devo alzare la maschera, io sono il tuo pensiero,
sono il tuo in-necessario, l'inutile tua scorza.
A questo punto smetti, strappati dal mio fiato
e cammina nel cielo come un razzo.
C'è ancora un lume all'orizzonte
e chi lo vede non è un pazzo, è solo
un uomo e tu intendevi non esserlo
per amore di un'ombra. T'ho ingannato
ma ora ti dico a questo punto smetti.
Il tuo peggio e il tuo meglio non t'appartengono
e per quello che avrai puoi fare a meno
di un'ombra. A questo punto
guarda con i tuoi occhi e anche senz'occhi.

Una poesia di Eugenio Montale da "Diario del '71 e del '72"

Το φάντασμα του Τ9

Κύριε Διευθυντή,

κάθε φορά που ξεκινάω από τους Κωστακιούς για το ΤΕΙ μέσω του δρόμου που περνάει δίπλα από το γήπεδο συναντώ το γυμναστήριο Τ9. Ή μάλλον το φάντασμά του.

Άκουσα πως αυτό το γυμναστήριο είχε ξεκινήσει στο πλαίσιο των έργων που γίνονταν για την Ολυμπιάδα κι η κατασκευή του σταμάτησε λόγω ελλιπούς χρηματοδότησης. Προφανώς οι φήμες αυτές πρέπει να ελεγχθούν για την ακρίβειά τους.

Γεγονός όμως είναι πως εδώ και 3,5 χρόνια ο κ. Παπαλέξης κατάφερε... να μην κάνει απολύτως τίποτα για αυτό το θέμα. Ίσως είχε άλλες προτεραιότητες...

Οι υπόλοιποι υποψήφιοι δήμαρχοι τι σκοπεύουν να κάνουν με το κουφάρι του γυμναστηρίου; Θα το αφήσουν ως έχει ή θα μας πουν προεκλογικά πως θα το αξιοποιήσουν;

Με εκτίμηση,

Νικόλας Σπανουδάκης, χημικός

 Δημοσιεύτηκε στην τοπική εφημερίδα "ΗΧΩ της Άρτας".

Οι μικροοργανισμοί κάνουν τη δουλειά τους. Εμείς τι κάνουμε;

Καλημέρα Άρτα!

Σε αυτό το άρθρο θα διερευνήσω κατά πόσο είναι σκόπιμο να κατασκευαστεί στο ΧΥΤΑ Βλαχέρνας μια μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με βιοαέριο.

Η διαχείριση των σκουπιδιών ήταν πάντα ένα πρόβλημα για την ελληνική κοινωνία. Ένα πρόβλημα που όσο υπήρχαν περιθώρια το σπρώχναμε πάντα κάτω από το χαλί… Χαρακτηριστικά είναι τα πρόστιμα δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ που δεχόταν η Ελλάδα για σειρά ετών επειδή αρνιόταν να δώσει ένα γρήγορο τέλος στο όνειδος των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμάτων (ΧΑΔΑ). Επίσης χαρακτηριστικά ήταν τα επεισόδια που έγιναν στην Κερατέα Αττικής όπου η τοπική κοινωνία αντιτίθονταν στην κατασκευή εργοστάσιου επεξεργασίας απορριμάτων και Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ). Δυστυχώς κανένας δήμαρχος ή υπουργός δεν είπε ποτέ το αυτονόητο: ότι στα σκουπίδια καταλήγει ένας τεράστιος πλούτος που προκύπτει από την κατασπατάληση των φυσικών πόρων πάνω στην οποία βασίζεται η άκρως παράλογη λειτουργία του οικονομικού μας συστήματος. Προφανώς αφενός πρέπει να μειώσουμε τα σκουπίδια που παράγουμε και αφετέρου να εκμεταλλευτούμε αποτελεσματικά τα ήδη υπάρχοντα. Τι όμως μπορεί να σημαίνει η αποτελεσματική εκμετάλλευση των ήδη υπάρχοντων σκουπιδιών;

Πρόσφατα στο περιοδικό “Χημικά Χρονικά” (ISSN 0356-5526, Νοέμβριος 2013 Τεύχος 8, ΤΟΜΟΣ 75) δημοσιεύτηκε ένα άρθρο με τίτλο “Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής με βιοαέριο στο ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων” πάνω στο οποίο θα στηριχτώ για να διατυπώσω την πρότασή μου.

Στο ΧΥΤΑ Λιοσίων όπως και σε κάθε ΧΥΤΑ μετά την ταφή των απορριμάτων αρχίζει η αναερόβια χώνευση του οργανικού κλάσματος των απορριμάτων από μικροοργανισμούς, μια διεργασία προϊόν της οποίας είναι το βιοαέριο. Το βιοαέριο είναι ένα μίγμα αέριου καυσίμου αποτελούμενου από μεθάνιο (CH4) και διοξείδιο του άνθρακα (CO2) που, μέσω ενός κατάλληλου συστήματος αγωγών, μπορεί να διοχετευθεί σε ένα σταθμό ηλεκτροπαραγωγής για την ενεργειακή αξιοποίησή του.

Η εκμετάλλευση του βιοαέριου είναι επιτακτική για περιβαλλοντικούς λόγους. Με την καύση του CH4 αποτρέπεται η εκπομπή στην ατμόσφαιρα ενός αερίου το οποίο είναι 21 φορές δραστικότερο από το CO2 σε επίδραση στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Παράλληλα παράγεται ενέργεια φιλική προς το περιβάλλον, αποτρέποντας έτσι την έκλυση CO2 που προέρχεται από παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα και προκύπτει θερμότητα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ποικίλους σκοπούς.

Σημαντικά επίσης θα ήταν τα κοινωνικά ωφέλη από ένα τέτοιο εγχείρημα. Η παραγόμενη θερμότητα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παροχή θερμού νερού στους κάτοικους της Βλαχέρνας. Επίσης θα δημιουργούνταν θέσεις εργασίας και τα κέρδη που θα προέκυπταν από την πώληση της ηλεκτρικής ενέργειας που θα παραγόταν, θα καθιστούσαν πιο βιώσιμη τη λειτουργία του ΧΥΤΑ από οικονομική άποψη.

Για το τέλος άφησα το πρόβλημα που υπάρχει για την υλοποίηση της πρότασής μου. Κάποιος θα σκεφτόταν πως το μεγάλο πρόβλημα είναι η χρηματοδότηση. Ευτυχώς τέτοια έργα χρηματοδοτούνται από το ΕΠΠΕΡΡΑΑ, οπότε λεφτά υπάρχουν! Το πρόβλημα έγκειται στο ότι στον φορέα διαχείρισης του ΧΥΤΑ Βλαχέρνας συμμετέχουν διάφοροι δήμοι, οι δήμαρχοι των οποίων πρέπει να συνεργαστούν για να κατασκευαστεί ένας τέτοιος σταθμός και δυστυχώς στην Ελλάδα δυσκολευόμαστε στις συνεργασίες. Γι’ αυτό λοιπόν φίλε αναγνώστη πριν ψηφίσεις τον δήμαρχο της αρεσκείας σου ρώτα τον αν προτίθεται να συνεργαστεί με τους άλλους για να αποκτήσουμε επιτέλους μια μονάδα εκμετάλλευσης του βιοαερίου. Θα είναι μια κρίσιμη ερώτηση...

Εν τω μεταξύ οι μικροοργανισμοί στο κύτταρο του ΧΥΤΑ Βλαχέρνας κάνουν τη δουλειά τους. Εμείς τι κάνουμε γι’ αυτό; 

Δημοσιεύτηκε στην τοπική εφημερίδα "ΗΧΩ της Άρτας",

στις 27/3/2014 

Τέσσερεις προτάσεις για τον Αμβρακικό

Ο Αμβρακικός είναι η εγγύτερη προς την Άρτα θάλασσα η οποία όμως φαίνεται πως δεν χρήζει της απαραίτητης προσοχής από την αρτινή κοινωνία. Ο σύλλογος “Ενεργοί πολίτες Αμβρακικού” και άλλοι φορείς έχουν αναφερθεί επανειλημμένως στο πρόβλημα της υποβάθμισης του κόλπου, λίγα ωστόσο γίνονται για τη βελτίωση του. Πολλές είναι οι λύσεις που έχουν προταθεί για τον περιορισμό της υφιστάμενης ρύπανσης και με το παρόν άρθρο θα ήθελα να προσθέσω κι εγώ κάποιες προτάσεις στο δημόσιο διάλογο ελπίζοντας πως κάποια από αυτές θα είναι χρήσιμη. Οι παρατιθέμενες απόψεις σχετίζονται με τα βιοκαύσιμα, την αγροτική παραγωγή, τις επιχειρήσεις και την εκπαίδευση.

Στις 7/3/2014 έγινε στην Άρτα μια ημερίδα με τίτλο: “Βιοκαύσιμα, ενεργειακό παράθυρο στον 21ο αιώνα”. Δυστυχώς δεν είχα την τύχη να την παρακολουθήσω αλλά τέτοιες εκδηλώσεις είναι πολύ σημαντικές γιατί αναδεικνύουν ένα ανερχόμενο τομέα, αυτό των βιοκαυσίμων. Τα βιοκαύσιμα που παράγονται από αγροτικά κατάλοιπα και ΟΧΙ από ενεργειακές καλλιέργειες είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για την μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης που προκαλεί η ανθρωπογενής δραστηριότητα καθώς μετατρέπει μάζα που καταλήγει να είναι επιβλαβής, αν τη χειριστούμε ανεύθυνα, σε μια πηγή εσόδων για τους παραγωγούς. Ήδη στις Ελλάδα έχουν γίνει αρκετές ερευνητικές προσπάθειες στον τομέα των βιοκαυσίμων και υπάρχει κάποια τεχνογνωσία. Ενδεικτικά αναφέρω στο ΕΚΕΤΑ της Θεσσαλονικής έχουν καταφέρει να μετατρέπουν χρησιμοποιημένα τηγανόλαδα σε καύσιμο και μάλιστα, στο πλαίσιο ενός έργου, να κινούν ένα αποριμματοφόρο του δήμου Θεσσαλονίκης με μείγμα που περιέχει το παραγόμενο καύσιμο. Φανταστείτε να κινούνται τα οχήματα του δήμου Αρταίων με καύσιμα που παράγονται στην Άρτα και ακόμη καλύτερα να στήναμε μια βιώσιμη τοπική οικονομία που υποστηρίζει τους αγρότες και προφυλάσσει το περιβάλλον βασιζόμενη σε αυτό το προϊόν! Θα ήταν μια εξαιρετική προοπτική! Ας περάσουμε όμως στην αγροτική παραγωγή αυτή καθαυτή.

Από περιβαλλοντική σκοπιά οι ιδανικές καλλιέργειες είναι οι βιολογικές. Η συμβατική εντατική γεωργία όπως την έχουμε γνωρίσει κάνει εκτεταμένη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων τα οποία έχουν ως συνέπεια να παρατηρούνται φαινόμενα ερημοποίησης, ευτροφισμού και βιοσυσσώρευσης επικίνδυνων χημικών ουσιών στους υδρόβιους οργανισμούς, ουσιών που συχνά γυρνάνε στο πιάτο μας μέσω της τροφικής αλυσίδας. Με τις βιολογικές καλλιέργειες τα παραπάνω φαινόμενα περιορίζονται ή εξαλείφονται πλήρως αφού δεν χρησιμοποιούνται χημικά λιπάσματα και οι διάφοροι εχθροί των φυτών αντιμετωπίζονται με βιολογικό τρόπο ή με φυσικά προϊόντα που είναι βιοδιασπώμενα. Επομένως δεν μεταφέρονται με όμβια ή υπόγεια ύδατα στη λεκάνη απορροής του Αμβρακικού ουσίες που επιβαρύνουν το οικοσύστημα και τον άνθρωπο. Προφανώς το μερίδιο της ευθύνης για την υποβάθμιση του κόλπου δεν περιορίζεται στον πρωτογενή τομέα αλλά και στις άλλες επιχειρήσεις που έχουν δραστηριότητα γύρω από αυτόν.

Μέχρι τις μέρες μας η περιβαλλοντική ευθύνη των επιχειρήσεων ήταν κάτι για το οποίο ελάχιστη συζήτηση γινόταν. Ωστόσο η απόρριψη βιομηχανικών/ βιοτεχνικών λυμάτων στον υδροφόρο ορίζοντα, χωρίς καμία πρότερη κατεργασία, μόνο προβλήματα μπορεί να προκαλέσει στο περιβάλλον. Έτσι λοιπόν είναι καιρός να ζητήσουμε από τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κάμπο της Άρτας κυρίως να μπουν σε διαδικασία απόκτησης ISO 14001 ως μια ελάχιστη απόδειξη της υπευθυνότητας που αναλαμβάνουν ως προς την διαχείριση των απόβλητων που παράγουν. Ασφαλώς και η δημόσια διοίκηση οφείλει να συμβάλλει σε αυτόν τον τομέα κατευθύνοντας τις όποιες επιδοτήσεις κατά προτεραιότητα προς εταιρείες που έχουν πιστοποιηθεί με ISO 14001 και παραγωγούς που έχουν πιστοποιημένες βιολογικές καλλιέργειες.

Τελευταία πρόταση και μάλλον σημαντικότερη είναι η εκπαίδευση των μαθητών σε θέματα που άπτονται του οικοσυστήματος του Αμβρακικού. Αν θέλουμε η θάλασσά μας να έχει μέλλον θα πρέπει να ευαισθητοποιήσουμε τους φορείς του μέλλοντος ώστε να κατανοούν την ευθραυστότητά της και τι αντίκτυπο μπορούν να έχουν οι πράξεις τους σε αυτή. Σαφώς ο Φορέας Διαχείρισης Αμβρακικού κάνει ουσιαστικό έργο επισκεπτόμενος σχολεία αλλά σίγουρα θα μπορούσε να γίνει μια πιο οργανωμένη προσπάθεια. Να τεθεί ως στόχος δηλαδή από αυτούς που διαχειρίζονται την πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Άρτα κανένας μαθητής να μην τελειώνει το δημοτικό χωρίς να έχει επισκεφτεί το παρατηρητήριο της Σαλαώρας έτσι ώστε να πληροφορούνται άπαντες δίπλα από τον υγροβιότοπο για την τεράστια αξία αυτού.

Ο Αμβρακικός υποβαθμίζεται εξαιτίας της αδιαφορίας μας. Αυτό είναι γεγονός. Καθίσταται λοιπόν επιλογή πολιτική αν θα συμπράξουμε τώρα για να βελτιώσουμε ένα στολίδι της περιοχής μας ή αν θα παραδώσουμε σε αυτούς που θα έρθουν μετά από εμάς μια νεκρή θάλασσα. Εσείς τι θα διαλέγατε;

Δημοσιεύτηκε στην τοπική εφημερίδα της Άρτας "Ταχυδρόμος"

στις 19/3/2014